Sztuka i piękno

Piękno i głębsze znaczenie sztuki

Piękno zamknięte w rękodziele stanowi niewątpliwie wartość estetyczną i nadaje uroku wnętrzom, które zdobi. Jest jednak w nim również wartość dodana niedostrzegalna przez zmysły wzroku. Otaczanie się pięknem i korzystanie z piękna przypomina nam o doskonałości Boga, który jest Twórcą i tworzy piękno poprzez swoje dzieła i stworzenie.

Człowiek stworzony na Jego obraz i podobieństwo (Rdz 1, 26-27), posiada nieśmiertelną duszę i może tworzyć sztukę która wielbi Boga i oddaje Jemu cześć. Podobieństwo człowieka do Boga przejawia się w naturze umysłowej – człowiek posiada rozum i zdolność miłości, co odzwierciedla naturę Boga.

Biblia przedstawia sztukę jako dar Boży służący uwielbieniu Stwórcy, rozweseleniu serca i pobudzeniu umysłu. Choć Stary Testament zakazuje tworzenia podobizn Boga (Wj 20,4), Biblia inspiruje artystów do przedstawiania piękna świętości. Sztuka ma zbliżać do Boskości, a kreatywność jest traktowana jako umiejętność umieszczona w człowieku przez Boga.”

Bóg dał człowiekowi możliwość tworzenia i pierwotnie to właśnie sztuka była narzędziem Boga, jednak człowiek zaczął oddawać jej cześć w zamian za wykorzystanie jej dla celów uwielbiania i wyrażania istoty Boga. Sztuka stała się celem samym w sobie i przedmiotem pożądania i kultu.

„Pierwsza wzmianka o sztuce w Biblii znajduje się w 2 Ks. Mojżeszowa rozdział 31. Bóg poleca Mojżeszowi stworzenie namiotu dla Arki Przymierza i wspomina o kilku rzemieślnikach, których wybrał do stworzenia „artystycznych projektów”, aby upiększyć namiot. Bóg mówi: „W sercach wszystkich, którzy są zręczni, umieściłem umiejętności”. W tym fragmencie dowiadujemy się dwóch rzeczy o Bożym spojrzeniu na sztukę: On ją lubi i jest jej źródłem. On chce, aby ludzie tworzyli piękne rzeczy, a ich umiejętności w tym zakresie pochodzą od Niego.

Później, w 1 Ks. Królewskiej w rozdziale 6, widzimy Salomona tworzącego świątynię dla Pana. W wersecie 4 „artystyczne ramy” zostały wykonane dla domu. Potwierdza to fakt, że Bóg pragnie piękna i lubi być nim otoczony. Gdyby Salomon nie uważał, że Bóg jest uwielbiony przez piękno, nigdy nie zadałby sobie trudu stworzenia „artystycznych” ram okiennych. W Pieśni nad Pieśniami piękno oblubienicy porównane jest do „dzieła rąk mistrza” (Pieśń nad Pieśniami 7.1). Bóg jest stwórcą; On jest artystą, którego ręce tworzą piękno. Wynika z tego, że każde piękno, które tworzymy, oddaje chwałę Bogu, naszemu Stwórcy.”

Duchowo człowiek został stworzony jako istota racjonalna, o wolnej woli, innymi słowy człowiek może myśleć i wybierać. Jest to obraz Bożego intelektu i wolności. Za każdym razem, kiedy ktoś stwarza jakąś maszynę, pisze książkę, maluje obraz, słucha muzyki (np. symfonicznej), oblicza jakąś sumę lub nadaje imię zwierzęciu, ta osoba daje wyraz temu, że zostaliśmy stworzeni na obraz Boży.

Sztuka może być używana do celów wyłącznie materialnych ale może również stanowić wyraz doskonałe duchowej rzeczywistości Królestwa Bożego. Sztuka może być podziwiana sama w sobie i sztuce można oddawać cześć lub może być narzędziem do wyrażania istoty Boga.

Człowiek może zdecydować o przeznaczeniu i celu tworzenia. Może poprzez sztukę wielbić Boga lub tworzyć sztukę, by samemu być podziwianym jako artysta, a przedmioty przez siebie tworzone wykorzystywać jako obiekty kultu lub pożądania ze względu na ich wartość rynkową. Sztuka sama w sobie może stać się obiektem kultu. Może stać się obiektem handlowym ze względu na swoją wyjątkowość i być obiektem pożądania. Co Biblia określa jednoznacznie jako bałwochwalstwo.

W „Sztuce Dobra” sztukę traktujemy jako narzędzie Boga. Jako nietrwały przejaw piękna i wieczności, który jest nam dany ku przemianie serc i głębszej refleksji nad Stwórcą i Jego dziełami, którymi również sami jesteśmy. Jako wyraz Jego istoty i pragniemy, by również inni ludzie to dostrzegali i doświadczali Go poprzez obcowanie z Jego dziełami.

Każdy z nas w głębi duszy pragnie żyć w świecie idealnym, pozbawionym zła i zniszczenia. Dlatego piękno sztuki rękodzielniczej przypomina nam o Królestwie Bożym, które jest doskonałe. Sztuka sama w sobie nie jest wartością, lecz natchniony artysta, który prowadzony przez Boga wyraża Jego piękno staje się żywym narzędziem w rękach Boga, który jest Jedynym Prawdziwym Twórcą.

To jednak wymaga zdefiniowania czym jest piękno. Sztuka, która jest tworzona po to, by szokować lub przerażać, gloryfikować lub wywoływać grzech (przemoc, pożądanie, chciwość) nie może być nazywana „piękną”. Wciąż jest to „sztuka”, ale nie sztuka, która chwali Boga. Używając 2 Ks. Mojżeszowej 31.3 jako przewodnika, sztuka, która chwali Boga powinna wykazywać „umiejętności, zdolności i … kunszt”. Sztuka, która wzoruje się na Bożym dziele, będzie kreatywna, inteligentna i dobrze wykonana. Będzie miała wartość.

Bóg nie włoży w serce artysty chęci tworzenia rzeczy, które wywołają grzeszne reakcje u innych (Ew. Marka 9.42). Bóg nie poprowadzi człowieka do tworzenia rzeczy, które są sprzeczne z Jego naturą. Rzemieślnicy tworzący bożki mogą być zręczni (Ks. Izajasza 40.19), ale wykorzystują swoje umiejętności do wypaczania Bożej chwały, a nie do jej uczczenia. Nie oznacza to jednak, że cała sztuka musi przypominać Kaplicę Sykstyńską lub że może przedstawiać tylko tematy biblijne, takie jak Jezus na krzyżu lub uczniowie w łodzi. „Z Syjonu pełnego piękności Zajaśniał Bóg” (Psalm 50.2), Jego świętość jest piękna (1 Ks. Kronik 16.29 i Psalm 29.2). Tworząc sztukę uwielbiającą Boga, celem artysty powinno być wzniesienie duszy człowieka ku niebu i rozświetlenie na nowy sposób wieloaspektowego piękna Bożej świętości, mocy i łaski.

Istnieją dosłownie miliony sposobów, na jakie artyści mogą przedstawić Bożą chwałę. Ich kreatywność i umiejętności, które Bóg umieścił w sercach, głowach i rękach artystów, poprowadzą ich do stworzenia sztuki, która pomoże nam przekroczyć brzydotę i zanieczyszczenie tego świata. Niezależnie od środka – farby, ołówka, tkanin, marmuru, metalu, dramatu, muzyki itp. – artyści mają wspólną misję i są szczególną i cenną częścią królestwa Bożego.

źródło cytatów: Co Biblia mówi o sztuce ?

Polecamy również obszerny artykuł o pięknie i sztuce: Czy piękno prowadzi do Boga ? Filozofia estetyki chrześcijańskiej

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *